Przedawnienie roszczeń z polisolokaty: ile lat wstecz

Najczęstsze pytanie osób, które zerwały polisolokatę kilka albo kilkanaście lat temu, brzmi: czy to jeszcze ma sens. Odpowiedź nie jest jednym zdaniem, bo w 2018 roku zmieniły się przepisy o przedawnieniu, a sądy zwracają uwagę także na to, kiedy konsument mógł dowiedzieć się o swoim roszczeniu. Każdą sprawę trzeba policzyć osobno.

Jakie roszczenie się przedawnia

Osoba, której ubezpieczyciel potrącił opłatę likwidacyjną, żąda zwrotu kwoty pobranej na podstawie zapisu, który jej nie wiąże. To roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego z art. 405 w związku z art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Nie jest to roszczenie z samej umowy ubezpieczenia, więc stosuje się do niego ogólne zasady przedawnienia, a nie szczególne terminy z przepisów o ubezpieczeniach.

Ta kwalifikacja bywa przedmiotem sporu w konkretnych sprawach. Dlatego ostateczną ocenę terminu warto zostawić osobie, która zna aktualne orzecznictwo.

Przepisy przed 9 lipca 2018 roku

Do 8 lipca 2018 roku ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych wynosił dziesięć lat. Liczył się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, i kończył dokładnie po upływie tego okresu.

Przepisy od 9 lipca 2018 roku

Nowelizacja Kodeksu cywilnego skróciła ogólny termin do sześciu lat. Zmieniła też sposób liczenia: koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż dwa lata. Obowiązującą zasadę wyraża art. 118 Kodeksu cywilnego.

Ta sama nowelizacja wprowadziła szczególną ochronę konsumentów. Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się od konsumenta zaspokojenia roszczenia, a sąd bierze to pod uwagę z urzędu. W sprawach o polisolokaty ta ochrona działa jednak w drugą stronę niż zwykle: to konsument jest wierzycielem, a ubezpieczyciel dłużnikiem.

Roszczenia sprzed nowelizacji

Dla roszczeń powstałych przed 9 lipca 2018 roku i jeszcze nieprzedawnionych ustawa nowelizująca przewidziała przepisy przejściowe. W uproszczeniu stosuje się nowe zasady, ale jeżeli według dawnych przepisów przedawnienie nastąpiłoby wcześniej, decyduje termin wcześniejszy.

W praktyce oznacza to, że dla polis rozwiązanych wiele lat temu wynik zależy od konkretnej daty wypłaty. Dwie osoby, które zerwały umowy w odstępie roku, mogą być w zupełnie innej sytuacji.

Kiedy konsument dowiedział się o niedozwolonym zapisie

W sprawach konsumenckich coraz większe znaczenie ma to, od kiedy klient wiedział albo przy zachowaniu rozsądnej staranności powinien był wiedzieć, że zapis jest niedozwolony. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wielokrotnie wskazywał, że termin przedawnienia nie może sprawiać, iż ochrona konsumenta staje się iluzoryczna.

Ta linia orzecznicza rozwinęła się przede wszystkim w sprawach kredytowych. Jej zastosowanie do polisolokat zależy od okoliczności konkretnej sprawy, dlatego nie należy zakładać z góry ani tego, że roszczenie przepadło, ani tego, że jest bezpieczne.

Co przerywa bieg przedawnienia

Bieg przedawnienia przerywa między innymi czynność przed sądem przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia oraz uznanie roszczenia przez ubezpieczyciela. Po przerwaniu termin biegnie na nowo.

Sama reklamacja złożona do ubezpieczyciela co do zasady biegu nie przerywa. Przy roszczeniach bliskich końca terminu kolejność działań ma więc znaczenie.

Jak to wygląda dla różnych sytuacji

• polisa rozwiązana niedawno: roszczenie zwykle nie budzi wątpliwości co do terminu,
• polisa rozwiązana przed 2018 rokiem: trzeba policzyć termin według przepisów przejściowych,
• polisa, która nadal trwa: roszczenie o zwrot opłaty jeszcze nie powstało, ale warto znać zapisy przed rozwiązaniem umowy.

Szczegóły samej podstawy roszczenia opisuje strona o opłacie likwidacyjnej.

Od czego zacząć

Kluczowa jest data wypłaty świadczenia wykupu. Termin dla Twojej daty pokaże kalkulator przedawnienia, a kwotę kalkulator opłaty likwidacyjnej. Gdy termin jest blisko, ważne jest, że reklamacja co do zasady go nie przerywa, a pozew tak. Znajdziesz ją w piśmie ubezpieczyciela albo na wyciągu z rachunku.

Opisz swoją polisę w formularzu, a poznasz podstawy prawne swojej sprawy.